Duurzaam ondernemen: zo maakt u uw bedrijf groener

Wat is duurzaam ondernemen?

Bij duurzaam ondernemen of maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) houdt u rekening met de impact die uw economische activiteiten (profit) hebben op uw personeel en de maatschappij (people), en op het milieu (planet). Deze milieubewuste bedrijfsvoering kan allerlei voordelen opleveren voor u en uw onderneming: het bespaart u geld en geeft u een betrouwbaar en groen imago.

De overheid streeft ernaar dat bedrijven in 2030 minimaal 50% minder mineralen, fossiele brandstoffen en metalen gebruiken, om zo klimaatverandering optimaal te kunnen bestrijden. Deze werkwijze, gebaseerd op een slim gebruik van grondstoffen, heet circulaire economie.

Vind hier een accountant voor uw duurzame onderneming

U kunt op verschillende manieren aan duurzaam ondernemen doen. In dit artikel bespreken we de volgende thema’s:

  • Duurzaam inkopen
  • Duurzame HR
  • Duurzame bedrijfsruimte
  • Milieuregels en wetgeving
  • Financiering

Duurzaam inkopen

Tijdens het inkoopproces besteedt u normaliter aandacht aan facetten als prijs en kwaliteit. Bij duurzaam inkopen of maatschappelijk verantwoord inkopen (mvi) let u ook op de effecten van uw inkopen op milieu en maatschappij.

Afhankelijk van uw dienstverlening en sector zult u bepaalde eisen moeten stellen aan uw leveranciers. Zeker als u met buitenlandse leveranciers werkt, is het belangrijk om te weten waar uw grondstoffen en/of producten vandaan komen en hoe het fabricageproces verloopt.

Als er bijv. erbarmelijke arbeidsomstandigheden of corruptie meespelen tijdens de productiefase, dan kan dat de reputatie van uw bedrijf ernstig schaden en mogelijk gerechtelijke gevolgen hebben. U kunt dergelijke scenario’s vermijden door onder meer gebruik te maken van internationale modelcontracten.

MVO-risicomanagement

De overheid verwacht dat u uw verantwoordelijkheid neemt met betrekking tot uw MVO-risicomanagement (of due diligence). U kunt hiervoor gebruikmaken van onder meer de volgende hulpmiddelen:

MVO Risico Checker: welke risico’s hangen er samen met uw bedrijfsvoering?
Checklist maatschappelijk verantwoord inkopen: een stappenplan dat u helpt om uw bedrijf te vergroenen
Grondstoffenscanner: brengt de potentiële dreigingen in kaart als u afhankelijk bent van schaarse grondstoffen

Een voorbeeld van duurzaam ondernemen: een elektrische auto die opgeladen wordt aan een laadpaal

Duurzaam vervoer

Het gebruik van elektrische vervoersmiddelen zit in de lift. Volgens cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (2019) kwamen er in december 2018 maar liefst 6.511 elektrische personenauto’s bij in het verkeer.

Ook het landelijke netwerk aan laadpalen breidt uit: eind 2018 kon u de batterij van uw elektrische wagen nieuw leven inblazen aan 35.894 (semi-)publieke laadpunten en/of 1.083 snellaadpunten. E-bikes en elektrische scooters flitsen eveneens steeds vaker door het straatbeeld. De overheid hoopt dat alle nieuwe auto’s in 2030 uitstootvrij zullen zijn.

Als u als ondernemer voor elektrisch vervoer kiest, zijn daar allerlei voordelen aan verbonden. Allereerst draagt u bij aan een gezondere planeet, want u vervuilt de lucht niet met CO². Daarnaast bespaart u ook brandstofkosten én kan uw voertuig u enkele interessante fiscale voordelen opleveren:

Investering Fiscale voordeel
Volledig elektrische auto’s
(batterij-elektrisch en waterstof elektrisch)
Vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting (Mrb)
Vrijgesteld van de belasting op personenauto’s en motorrijwielen (Bpm)
Semi-elektrische of plug-in hybride auto’s
(1-50 g CO²/km)
Halftarief motorrijtuigenbelasting
Investeringen in elektrische/hybride voertuigen of oplaadpunten (milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen) Milieu-Investeringsaftrek (MIA)
Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil)
Energiebelasting laadpalen (vaste aansluiting) (tijdelijk) verlaagde energiebelasting

Mogelijk kunt u ook in uw gemeente of provincie subsidies ontvangen voor de aankoop van elektrische vervoersmiddelen en oplaadpalen.

Opmerking: bijtelling

Wanneer u uw zakelijke auto ook voor privé-doeleinden gebruikt, dan betaalt u daar een belasting voor: de bijtelling. Deze bedraagt een percentage van de catalogusprijs van de wagen en hangt af van de CO²-uitstoot van de auto.

Goed nieuws: deze is lager als u een milieuvriendelijke wagen heeft! Voor een “groene” auto betaalt u 4% bijtelling, terwijl voor andere wagens een tarief van 22% geldt.

Verhinderen bepaalde factoren u om een elektrische wagen aan te schaffen? Kies dan voor het openbaar vervoer, of bied uw medewerkers de mogelijkheid aan tot thuiswerken.

Een vetplantje op kantoor

Duurzame HR

Duurzaam ondernemen betekent ook dat uw bedrijfsvoering een positieve invloed heeft op uw werknemers. Ook hier zijn er diverse mogelijkheden die u kunt benutten.

Zo kunt u uw personeel aanmoedigen om een gezonde levensstijl te volgen. Bied hen bijv. iedere dag een gezonde lunch aan (inclusief vegetarische opties), of bespreek met een nabijgelegen fitnessketen of u geen abonnement met korting kunt regelen voor uw werknemers. Beloon diegenen die fietsen naar kantoor eventueel met een kilometervergoeding. En vergeet ook niet om op een goed zichtbare plek een kom fruit te voorzien.

Maak uw kantoor niet alleen figuurlijk groener, maar ook letterlijk: met enkele bloemen of planten verbetert u de luchtkwaliteit en verzekert u een aangename - en mooi ogende - werkomgeving. Via regelmatige ventilatie houdt u de lucht binnen de kantoormuren extra gezond.

Het is essentieel dat uw personeelsleden geluk vinden in hun werk: informeer hen over de beschikbare mogelijkheden met betrekking tot sabbaticals, flexwerken, parttime functies en/of thuiswerken. Op die manier bereikt de balans tussen hun baan en privéleven een uitstekend evenwicht.

Investeer ook in hun talent en voorzie training en/of opleidingen, zodat uw werknemers zich blijven ontwikkelen en misschien wel nieuwe talenten ontdekken.

Heeft uw bedrijf nood aan enkele ingrijpende veranderingen (bijv. qua businessmodel)? Betrek dan zeker uw personeel bij het beslissingsproces. Organiseer interactieve workshops waarbij zij suggesties en feedback op het huidige systeem kunnen geven. Zo laat u hen zien dat u rekening met hen houdt, en dat u hun mening waardeert.

U kunt de tevredenheid van uw werknemers eenvoudig opvolgen door middel van (jaarlijkse) enquêtes.

Zonnepanelen onder een blauwe hemel

Duurzame bedrijfsruimte

Hoeveel verbruikt u?

Maak allereerst een overzicht van uw energieverbruik. Zijn er bepaalde plekken op kantoor waar u opvallend meer energie verbruikt? Op dat vlak liggen er wellicht onbenutte mogelijkheden om efficiënter met energie om te springen. Heeft u al eens een slimme energiemeter overwogen? Daarmee hoeft u geen meterstanden meer te noteren, en krijgt u een beter beeld van uw exacte energieverbruik.

De Energiebesparingsverkenner leert u hoe u uw energielabel kunt verbeteren, hoeveel die investeringen kosten en wanneer u die uitgaven terugverdient. Het online hulpmiddel vertelt u ook hoeveel u uiteindelijk bespaart op energiekosten, en het effect van die maatregelen op het milieu (CO²-vermindering per m²).

Als uw bedrijf meer dan 250 werknemers telt, of een jaaromzet heeft van minstens €50 miljoen en een jaarlijks balanstotaal van minstens €43 miljoen, dan bent u verplicht om elke 4 jaar een energie-audit van uw bedrijf door te voeren.

Energiebesparingsplicht

Verbruikt uw bedrijf jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas? Dan bent u volgens het Activiteitenbesluit milieubeheer verplicht om energie te besparen.

Via de Wetchecker energiebesparing en de Erkende Maatregelenlijst kunt u bekijken welke wetten u moet volgen en welke energiebesparende maatregelen u moet doorvoeren om te voldoen aan de energiebesparingsplicht. Voor 1 juli 2019 moet u uw maatregelen doorgeven aan de gemeente waarin uw bedrijf zich bevindt (informatieplicht).

Energie besparen op de werkvloer

Er zijn verschillende manieren om energie te besparen op kantoor:

  • Investeer in een goede isolatie, zodat er minder warmte verloren gaat;
  • Zet de thermostaat lager;
  • Maak gebruik van LED-lampjes;
  • Kijk jaarlijks uw verwarmings-en luchtverversingsinstallaties na;
  • Sorteer uw afval;
  • Vraag aan uw werknemers om hun computers en printers volledig uit te schakelen aan het einde van de werkdag (niet in slaapstand!);
  • Druk zo weinig mogelijk documenten af;
  • Zet de printer standaard op dubbelzijdig afdrukken;
  • Laat uw gebruikte inktpatronen opnieuw vullen;
  • Kies voor gerecycleerd kopieerpapier;
  • Gebruik voor alle relevante apparaten de energiebesparende instellingen.
Vegetatiedaken

Wist u dat u ook het dak van uw bedrijf kunt opvrolijken met planten? Een vegetatiedak of begroeid dak is ontzettend duurzaam: het biedt een uitstekende isolatie, vermindert de concentratie koolstofdioxide in de lucht en zorgt voor een vlotte afvoer van regenwater.

Windmolens bij zonsondergang

Natuurlijke energiebronnen

U kunt uw energiekosten flink verminderen door te investeren in hernieuwbare energie, ofwel de energie die men haalt uit natuurlijke bronnen zoals o.a. de zon, wind en water. Zij bieden een groener alternatief voor de meer vervuilende fossiele brandstoffen steenkool, aardolie en aardgas. Had u bijv. voor de verwarming en koeling van uw kantoorgebouw al eens gedacht aan bodemenergie en/of aardwarmte (geothermie)? Voor beide kunt u fiscale voordelen en subsidies ontvangen van de overheid (zie onder).

Energielabels

Vanaf 2023 moet ieder kantoor groter dan 100m² een Energielabel A, B of C bezitten. Dit geldt niet voor gebouwen waarvan de kantoorruimte minder dan 50% in beslag neemt, voor monumenten, of voor gebouwen die men binnen 2 jaar gaat slopen, verbouwen of onteigenen.

Heeft uw bedrijfspand een energielabel tussen D en G? Soms zijn enkele kleine ingrepen voldoende om het C-etiket te behalen - hiervoor schakelt u best een externe adviseur in. Een EPA-adviseur kan u dan weer energieprestatieadvies geven.

Op zoek naar een duurzame bedrijfsruimte?

Bestudeer eerst het potentieel van bestaande gebouwen voordat u besluit om een gloednieuw kantoor te bouwen. Kiest u toch voor een nieuwbouw? Zorg er dan voor dat u duurzame bouwmaterialen gebruikt, zoals bijv. Europees hout met een lange levensduur. Op die manier beperkt u uw ecologische voetafdruk.

Als u na 1 januari 2020 een vergunning aanvraagt voor nieuwbouw, dan moet die beantwoorden aan de BENG-eisen (bijna energieneutrale gebouwen):

1. Maximale energiebehoefte (kWh/m²/jaar)
2. Maximaal primaire fossiele energiegebruik (kWh/m²/jaar)
3. Minimaal aandeel hernieuwbare energie (%)

De hoogte van deze eisen hangt af van het type gebouw (bijv. woningen, gezondheidszorginstellingen, etc.).

Een groen bladerdak

Milieuregels en wetgeving

Elk bedrijf moet rekening houden met milieuregels. Zo zijn er onder meer regelgevingen met betrekking tot geluidsoverlast, bedrijfsafval en het vermijden van bodem-, lucht- en waterverontreiniging.

Ligt uw bedrijf in de omgeving van een natuurgebied? Dan oefenen de regels die van kracht zijn voor die zone wellicht ook een invloed uit op uw bedrijfsvoering, en bepalen zij welke activiteiten u al dan niet mag ondernemen.

In het Activiteitenbesluit milieubeheer (zie eerder) komt u te weten welke meldingen of vergunningen er op uw bedrijfstype van toepassing zijn:

Type Belasting voor milieu Verplichting
A Geen of weinig /
B Aanzienlijk Melding milieubeheer
C Op grote schaal Omgevingsvergunning

Daarnaast legt ook de provincie mogelijk nog extra milieuregels op.

Financiering

De overheid stelt verschillende financiële en fiscale regelingen ter beschikking om u te ondersteunen bij het duurzaam ondernemen. Hieronder vindt u enkele voorbeelden; voor een volledig overzicht verwijzen wij u graag door naar de Subsidiewijzer.

Naam subsidie Voor welke investeringen?
Energie-investeringsaftrek (EIA) Energiezuinige en -besparende maatregelen of bedrijfsmiddelen
Milieu-investeringsaftrek (MIA) Milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen
Duurzame Inzetbaarheid (ESF 2014- 2020) Projecten om personeel productiever en efficiënter te laten werken
Demonstratie Energie-Innovatie (DEI) Projecten die focussen op energiebesparing, de opwekking en het gebruik van duurzame energie
Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) De aankoop van zonneboilers, warmtepompen, biomassaketels en pelletkachels
Stimulering Duurzame Energieproductie SDE+ De ontwikkeling en productie van hernieuwbare energie (biomassa, geothermie, water, wind en zon)
Regeling Groenprojecten Groen beleggen of sparen, of investeren in een groenproject, bijv. duurzame bouwprojecten

Wilt u ook duurzaam ondernemen?

De MVO-wegwijzer ISO 26000 laat u kennismaken met ISO 26000, ofwel de internationale richtlijnen rond maatschappelijk verantwoord ondernemen. Zo komt u te weten hoe u die adviezen zelf in de praktijk kunt omzetten. Het stappenplan MVO STEPS helpt u verder op weg.

Bent u al bezig met duurzaam ondernemen en wilt u graag weten hoe ver u daarin staat? Dan kunt u de MVO-scan ISO 26000 uitvoeren.

Veel succes!

Herfstblad met hartvormige uitsnijding

Posted: 18 Jan, 2019 (Updated: 21 Jan, 2019)

Frances Van de Vel

Lees meer van deze auteur

De bloggers van Ageras geven geen persoonlijk advies met betrekking tot financiële of juridische aangelegenheden - daarvoor kunt u beter een boekhouder inschakelen. Laat ons weten wat u precies zoekt, en wij sturen u zo snel mogelijk - en helemaal gratis - 3 vrijblijvende offertes van boekhouders in uw buurt.