De brexit en de gevolgen voor Nederland

Navigatie:
De situatie
Waarom willen de Britten een brexit?
Wat betekent een brexit voor Nederland?
Veranderingen in de handel
Veranderingen voor ondernemers
Positieve gevolgen voor Nederland

Een lidstaat dat de EU verlaat is historisch en uniek, dus zijn de gevolgen hiervan op dit moment nog lastig te beoordelen. Onzekerheid over hoe bedrijven zich kunnen voorbereiden op de brexit zal blijven bestaan tot er meer duidelijkheid is over de afspraken tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Je leest hier wat de brexit inhoudt en wat het kan betekenen voor ondernemingen in Nederland.

de brexit tijdlijn

De situatie

De tijdlijn hierboven geeft een overzicht van relevante gebeurtenissen tot aan 31 januari, de laatst gezette deadline voor de brexit.

In juni 2016 stemmen de Britten met een kleine meerderheid van 51,9% voor het verlaten van de EU tijdens een raadgevend referendum. In maart 2017 vraagt het Verenigd Koninkrijk officieel uittreden aan via de Artikel 50-brief die Theresa May overhandigde aan de Europese Raad in Brussel. Vanaf dit moment start de onderhandelingsperiode van 2 jaar waarbij het Verenigd Koninkrijk en de 27 overige EU-lidstaten de voorwaarden van uittreding moeten vastleggen.

Aangezien uit de EU stappen niet zomaar gaat is het van belang dat er duidelijke afspraken worden gemaakt, waaronder afspraken over de Ierse grens, het verkeer van goederen en handelsdeals met andere landen.

De onderhandelingen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk gaan van start met David Davis als belangrijkste onderhandelaar aan de Britse zijde en Michel Barnier aan de EU-zijde. De 3 belangrijkste onderwerpen in de onderhandelingen zijn:

  • Financiën. Wie gaat er voor de brexit betalen?
  • De grens tussen Ierland en Noord-Ierland
  • Wat gebeurt er met EU-burgers die in het Verenigd Koninkrijk wonen

Na een half jaar onderhandelen is er in December 2017 een voorlopig eerste akkoord. In November 2018, bijna een jaar later, zijn de onderhandelaars het in grote lijnen met elkaar eens en gaat het akkoord naar Mays kabinet, de overige 27 landen in de EU en het Britse Lagerhuis. 

Na een voorlopig akkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk stemt in januari 2019 het Britse Lagerhuis de brexitdeal weg. Na een aantal kleine aanpassingen wordt de brexitdeal in maart 2019 voor de tweede keer weggestemd en komt er een uitstel tot 12 april 2019.
De voornaamste reden van geen akkoord betreft de Ierse grens. De Britten willen namelijk een open grens tussen Noord-Ierland en Ierland, maar als het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat, wil Europa hier controle over houden, iets wat het Verenigd Koninkrijk niet wil.

In mei 2019 stapt May op en Boris Johnson wordt de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. Boris Johnson is fel vóór een brexit en het partijcongres van de Conservative Party voert campagne volledig in het teken van ‘Get Brexit Done’. 

Johnson komt met een nieuw brexit plan waarin hij oplossingen probeert te vinden voor het grensprobleem met Noord-Ierland en Ierland. Als het aan Johnson ligt, komt er geen harde grens en blijft Noord-Ierland in de interne Britse markt.

In oktober 2019 komen de EU en het Verenigd Koninkrijk tot een akkoord. Echter moet dit akkoord nog door het Lagerhuis, waar het brexit akkoord van May toendertijd niet doorheen kwam. De initiële brexit datum van 31 oktober komt dichterbij en Johnson vraagt uitstel aan en uiteindelijk wordt deze uitgesteld naar 31 Januari 2020.

Op 2 december 2019 wint Boris Johnson de parlementsverkiezingen en heeft hierdoor een absolute meerderheid in het Lagerhuis. Hierdoor is de kans groot dat hij zijn brexitdeal door het Lagerhuis zal krijgen. Dit betekent, als het goed is, een brexit op 31 januari 2020.

Waarom willen de Britten een brexit?

De slogan van de brexit-campagne zegt genoeg: ‘Take Back Control’.
De Britten willen hun soevereiniteit terug, hun eigen wetgevingen bepalen en zelf handelsakkoorden kunnen sluiten. 
Ondanks dat de Britten sceptisch tegenover integratie met andere landen stonden, werden ze in 1973 lid van de EU vanwege de vrijhandel: geen import en export tarieven en geen oponthoud aan de grens. 

Het Verenigd Koninkrijk en de EU hebben nooit de beste verstandhouding gehad en daarin is vrij weinig veranderd de afgelopen jaren. De Britten hebben niet voor niks gekozen om niet over te stappen naar de euro als betaalmiddel en hebben altijd gebruik gemaakt van het imperiaal stelsel, hun eigen systeem van maten en gewichten.

Wat betekent een brexit voor Nederland?

Veel ondernemers zijn onzeker over de gevolgen van de brexit en hebben daarom nog geen voorbereidingen getroffen. Wat precies de effecten zijn, hangt af van de toekomstige relatie en afspraken tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. Het komende jaar zal er worden bepaald hoe de handel eruit gaat zien na de brexit.

Veranderingen in de handel

Het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de EU zal effect hebben op de handelsstromen. De voornaamste gevolgen voor Nederland zullen worden ervaren in de land- en tuinbouw en visserij. Het Verenigd Koninkrijk is een belangrijke handelspartner voor Nederland, voornamelijk voor de Nederlandse land- en tuinbouw. Deze is goed voor 9,4% van de totale export van Nederlandse agrarische goederen wereldwijd.

De schade die de Nederlandse economie kan verwachten door de brexit zal voornamelijk te zien zijn in het bruto binnenlands product. Minder handel met het VK kan oplopen tot een schade van 10 miljard euro in 2030, gelijk aan 1,2% van het bruto binnenlands product. 

Een voorbeeld: nu mogen de EU-lidstaten nog vissen in elkaars wateren waarbij Nederlandse visserijen afhankelijk zijn van de Britse wateren. Dit gaat veranderen zodra de Britten de EU hebben verlaten.

Veranderingen voor ondernemers

Ongeacht de branche en grootte zullen bedrijven zich mogelijk moeten aanpassen aan de nieuwe regels en richtlijnen die de brexit zal meebrengen. Dit zal gevolgen hebben voor Nederlandse bedrijven in sectoren die momenteel veel exporteren naar het Verenigd Koninkrijk. 

Vooral kleinere ondernemingen zullen het lastig krijgen met het begrijpen en toepassen van de nieuwe voorschriften. Kleinere bedrijven exporteren voor een groot deel binnen de EU-lidstaten en hebben daarom weinig ervaring met exporthandel met niet EU-landen.
Daarnaast ontstaan er uitdagingen bij samenwerkingen met Britse bedrijven en Britse werknemers. Neem bijvoorbeeld de ‘rules of origin’ die bepalen uit welk land producten orgineel komen. Is een auto afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk of de EU wanneer alle onderdelen uit het Verenidgd Koninkrijk komen maar in elkaar zijn gezet in Nederland?

Als ondernemer is het dus raadzaam je te verdiepen in de regels voor handel met landen buiten de EU wanneer je handel voert met het Verenigd Koninkrijk. Belangrijke onderwerpen die hierbij van toepassing zijn, zijn onder andere:

Diensten leveren buiten de EU
Goederen exporteren buiten de EU
Diensten importeren uit een lang buiten de EU
Goederen importeren uit een land buiten de EU

Wil je weten welke effecten de brexit gaat hebben op jouw bedrijf? Dan kun je de Brexit Impact Scan doen. Hier vind je alle informatie over zakendoen met het Verenigd Koninkrijk.

Positieve gevolgen voor Nederland

Naast de negatieve effecten, kent de brexit mogelijk ook positieve gevolgen voor bepaalde sectoren. Londen zal geen onderdeel van de EU meer zijn na een brexit en verschillende multinationals hebben hierdoor aangegeven hun hoofdkantoren naar de EU te verhuizen. Nederland is met de Rotterdamse haven en luchthaven Schiphol een aantrekkelijke optie.

De dienstsector kan hierdoor positieve gevolgen ervaren door stijgende kosten voor Britse concurrenten gevestigd in Nederland. Britse bedrijven binnen de EU krijgen namelijk te maken met hogere importtarieven, die niet gelden voor Europese bedrijven.

Posted: 20 Dec, 2019

Sarah Lienhard

Lees meer van deze auteur

De bloggers van Ageras geven geen persoonlijk advies met betrekking tot financiële of juridische aangelegenheden - daarvoor kunt u beter een boekhouder inschakelen. Laat ons weten wat u precies zoekt, en wij sturen u zo snel mogelijk - en helemaal gratis - 3 vrijblijvende offertes van boekhouders in uw buurt.